Jelita – budowa, funkcje, flora bakteryjna

Zdrowe jelita, zwane przez naukowców i lekarzy drugim mózgiem, mają ogromny wpływ nie tylko na prawidłowe funkcjonowanie całego organizmu ludzkiego, ale również ogólne samopoczucie. Odpowiedzialne są przede wszystkim za procesy trawienne, procesy starzenia, wytwarzanie poszczególnych witamin oraz odporność, stąd też wymagają szczególnej troski i uwagi. Zaburzenia pracy jelit, spowodowane niewłaściwą dietą i stresem, mogą prowadzić do różnych nieprzyjemnych dolegliwości zdrowotnych lub poważnych chorób.

Budowa jelit

Jelito człowieka składa się z dwóch wyraźnie wyodrębnionych odcinków: jelita cienkiego, w którym odbywa się aktywne trawienie i wchłanianie oraz jelita grubego, gdzie treść jelitowa ulega zagęszczeniu i wchłaniane są niektóre składniki pokarmowe. Pod względem budowy i funkcji stanowi niezwykle złożony, a przy tym najdłuższy element przewodu pokarmowego. Jego powierzchnię tworzą liczne pofałdowania, kosmki oraz mikrokosmki. Jelito cienkie o długości od 4 do 6 m, dzieli się kolejno na dwunastnicę, jelito czcze i jelito kręte. Jelito grube o długości około 1,5m składa się z kątnicy, okrężnicy i odbytnicy.

Funkcje jelit

Jelito cienkie, przy udziale enzymów trzustki i kwasów żółciowych, odpowiada za proces trawienia i wchłanianie składników pokarmowych (węglowodanów, białek i tłuszczów), wody, elektrolitów, witamin czy też soli mineralnych, dzięki czemu reakcje biochemiczne w organizmie zachodzą w sposób prawidłowy. Jelito grube natomiast zapewnia natomiast resorpcję wody i elektrolitów z kału oraz przetwarzanie ich w taki sposób, aby organizm mógł je wydalić. W jelicie grubym powstają również kwasy tłuszczowe, które są bardzo ważnym składnikiem odżywczym. Jelita nie tylko uczestniczą w procesie wchłaniania składników pokarmowych, ale mają również ogromny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie układu immunologicznego, dzięki obecnej w jelitach florze bakteryjnej. Co więcej, jelita kontaktują się z mózgiem dzięki gęstej sieci komórek nerwowych. To, co dzieje się w jelitach, ma wpływ na to, jak się czujemy pod względem psychicznym. Nie na darmo mówi się, że jelita to nasz drugi mózg!

Flora bakteryjna jelita cienkiego i grubego

Flora bakteryjna jelit, zwana też mikrobiomem, oznacza skomplikowany i zróżnicowany gatunkowo ekosystem. Liczba drobnoustrojów aż dziesięciokrotnie przewyższa liczbę komórek przewodu pokarmowego, zaś ich łączna masa wynosi około 2 kilogramów. W jelicie cienkim bytują bakterie:

  • Lactobacillus (pałeczki kwasu mlekowego),
  • Streptococcus (rodzaj kulistych bakterii Gram dodatnich, tlenowych lub względnie beztlenowych),
  • Enterobacter (rodzina Gram-ujemnych bakterii jelitowych o kształcie pałeczek)
  • Bacteroides (pałeczkami gram-ujemnymi, należącymi do bezwzględnych beztlenowców).

Florę bateryjną jelita grubego tworzą natomiast:

  • Bacteroides
  • Bifidobacterium
  • Enterobacter
  • Enterococcus
  • Lactobacillus
  • Clostridium
  • Fusobacterium

Wpływ flory jelitowej na organizm

Zdrowe jelita to płaski brzuch

Skład flory bakteryjnej jest wyjątkowy dla każdego człowieka, zarówno dzieci, młodzieży, jak i osób dorosłych lub starszych. Zależy przede wszystkim od diety, stylu życia, pochodzenia czy aktywności fizycznej. Zdaniem naukowców istnieje ścisły związek między mikroflorą jelitową, jej aktywnością metaboliczną a sposobem żywienia i zdrowiem gospodarza. Flora jelitowa pełni szereg istotnych funkcji, takich jak:

  • utrzymanie bariery śluzowej;
  • ograniczenie rozprzestrzeniania się chorobotwórczych drobnoustrojów;
  • hamowanie wzrostu czynników chorobotwórczych;
  • produkcja niektórych witamin (witaminy B12, biotyny, witaminy K);
  • biosynteza aminokwasów;
  • usuwanie metali ciężkich i toksyn;
  • wytwarzanie kwasów tłuszczowych o krótkich łańcuchach będących ważnym źródłem energii.

Zmiany flory bakteryjnej

Skład flory bakteryjnej ulega bezustannym, dynamicznym i niestety często niekorzystnym zmianom.  Negatywny wpływ na mikroflorę jelit mają między innymi: antybiotyki, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewłaściwa dieta (zwłaszcza uboga w błonnik, bogata w produkty mięsne i wysokoprzetworzone), stres, nawracające biegunki i zaparcia, a nawet zanieczyszczenie środowiska (metale ciężkie, pestycydy, nanomateriały, dodatki do żywności). Typowymi objawami zaburzeń flory bakteryjnej są między innymi: brak apetytu, wymioty, bóle brzucha, utrata wagi, zgaga oraz wzdęcia. Zmiana składu mikroflory jelitowej może mieć poważne konsekwencje zdrowotne dla człowieka. Może bowiem prowadzić do zespołu jelita wrażliwego, nieprawidłowego trawienia, stanów zapalnych jelit, chorób alergicznych (takich jak atopowe zapalenie skóry, egzema, astma, katar sienny, alergie pokarmowe) czy nietolerancji pokarmowej.

Źródeł alergii mogą być... problemy z jelitami

Jak odbudować florę bakteryjną?

Odbudowa flory bakteryjnej jelit polega przed wszystkim na systematycznym przyjmowaniu między innymi probiotyków. Probiotyki oznaczają wyselekcjonowane, szczegółowo przebadane i żywe drobnoustroje (głównie bakterie kwasu mlekowego), które w odpowiedniej ilości wywierają pozytywny wpływ na ludzki organizm. Zalecane są zwłaszcza w trakcie antybiotykoterapii oraz przed i w trakcie „biegunek podróżnych” wywołanych drobnoustrojami. Na rynku dostępnych jest wiele produktów probiotycznych, wśród których na szczególną uwagę zasługują probiotyki GUUT. Poszczególne produkty GUUT łączą w nowoczesnej formule żywe kultury bakterii i opatentowane ekstrakty wspierające układ odpornościowy, pozwalające utrzymać zdrowy poziom apetytu czy poprawiające pamięć i koncentrację.

 

Pin It

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.